Babka marmurkowa według przepisu Ewy Wachowicz to klasyczne, maślane ciasto o delikatnym, puszystym miękiszu i wyraźnym aromacie wanilii oraz kakao. Świetnie sprawdza się zarówno na święta, jak i jako zwykłe ciasto do kawy. Jasna i ciemna masa pięknie się przenikają, tworząc efekt marmuru, który zawsze robi wrażenie po przekrojeniu. Smak jest prosty, domowy, ale dzięki odpowiednim proporcjom ciasto wychodzi wyjątkowo wilgotne i długo zachowuje świeżość. Warto poświęcić chwilę na dokładne ubicie masy, bo od tego zależy, czy babka wyrośnie równomiernie i nie będzie sucha.
Składniki na babkę marmurkową Ewy Wachowicz
Porcja na klasyczną formę z kominem o pojemności ok. 2 l (średnica ok. 22 cm). Wszystkie składniki powinny mieć temperaturę pokojową.
- 200 g masła (prawdziwe, min. 82% tłuszczu)
- 200 g cukru (zwykły biały lub drobny do wypieków)
- 4 jajka (rozmiar M)
- 250 g mąki pszennej (typ 450–500)
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 1 opakowanie cukru wanilinowego (ok. 8–10 g) lub 1 łyżeczka pasty waniliowej
- 80 ml mleka (pełne lub 2%)
- 2 łyżki kakao (ciemne, dobrej jakości)
- 1–2 łyżki dodatkowego mleka (do części kakaowej, w razie potrzeby)
- szczypta soli
- masło i bułka tarta lub mąka do przygotowania formy
Opcjonalnie do wykończenia:
cukier puder do posypania lub prosta polewa z czekolady (50 g gorzkiej czekolady + 30 g masła).
Przygotowanie babki marmurkowej krok po kroku
-
Przygotowanie formy i piekarnika
Formę na babkę dokładnie wysmarować masłem – także przy kominie i w zakamarkach. Następnie obsypać bułką tartą lub mąką, nadmiar delikatnie strząsnąć. Piekarnik nagrzać do 180°C (góra–dół, bez termoobiegu). -
Ucieranie masła z cukrem
Masło powinno być miękkie – po naciśnięciu palcem ma wyraźnie się uginać. Włożyć je do miski, dodać cukier oraz cukier wanilinowy i ucierać mikserem na puszystą, jasną masę. Zajmuje to zwykle 5–7 minut na średnich obrotach. Im lepiej napowietrzona masa maślana, tym lżejsza będzie babka. -
Dodawanie jajek
Do dobrze utartego masła dodawać po jednym jajku, za każdym razem bardzo dokładnie miksując. Kolejne jajko dodawać dopiero wtedy, gdy poprzednie całkowicie połączy się z masą. Dzięki temu masa się nie zwarzy i pozostanie gładka. -
Przesianie suchych składników
Do osobnej miski przesiać mąkę z proszkiem do pieczenia i szczyptą soli. Przesiewanie nie jest tylko formalnością – napowietrza mąkę i pomaga babce ładniej wyrosnąć, bez zakalcowatego środka. -
Łączenie składników
Do maślanej masy dodawać na zmianę po części mąki i mleka: najpierw ok. 1/3 mąki, krótko zmiksować na małych obrotach, następnie wlać 1/2 porcji mleka, znów krótko zmiksować. Powtórzyć, aż składniki się skończą. Na tym etapie miksować krótko, tylko do połączenia – zbyt długie miksowanie z mąką sprawi, że babka będzie zbita. -
Podział ciasta na masę jasną i kakaową
Gładką masę podzielić mniej więcej w proporcji 2/3 do 1/3. Większa część będzie jasna, do mniejszej zostanie dodane kakao. W mniejszej porcji masy rozmieszać przesiane kakao; jeśli ciasto zrobi się wyraźnie gęstsze niż jasne, dodać 1–2 łyżki mleka i krótko wymieszać, by wyrównać konsystencję. -
Układanie marmurkowych warstw
Do przygotowanej formy wyłożyć najpierw ok. połowę jasnego ciasta, wyrównać łyżką. Na to nałożyć całą masę kakaową – nie trzeba wyrównywać idealnie, lekkie fale będą plusem. Na wierzch wyłożyć resztę jasnego ciasta. Na koniec można wbić trzon noża lub patyczek w ciasto i zrobić 2–3 koliste ruchy, lekko przeciągając ciasto – nie mieszać zbyt intensywnie, żeby nie uzyskać jednolitego, burego koloru. -
Pieczenie babki marmurkowej
Formę wstawić do nagrzanego piekarnika i piec przez 40–50 minut. Po ok. 35 minutach można ostrożnie zajrzeć – jeśli wierzch zaczyna się zbyt mocno rumienić, przykryć luźno kawałkiem folii aluminiowej. Pod koniec pieczenia sprawdzić patyczkiem wbitym w środek – powinien wyjść suchy lub z pojedynczymi okruszkami, ale bez mokrego ciasta. -
Studzenie i wyjmowanie z formy
Upieczoną babkę wyjąć z piekarnika i pozostawić w formie przez 10–15 minut. Potem delikatnie odspoić brzegi cienkim nożem (jeśli trzeba), przyłożyć talerz lub kratkę i szybkim ruchem odwrócić formę. Babkę wystudzić całkowicie na kratce – odparuje od spodu i nie zawilgotnieje. -
Wykończenie
W wersji najprostszej wystudzoną babkę obficie oprószyć cukrem pudrem. Dla bardziej efektownej wersji rozpuścić w kąpieli wodnej czekoladę z masłem, lekko przestudzić i polać nią babkę, pozwalając polewie spływać nieregularnie po bokach.
Dobrze napowietrzona masa (długie ucieranie masła z cukrem i stopniowe dodawanie jajek) oraz niezbyt długie mieszanie po dodaniu mąki to najpewniejszy sposób, by babka marmurkowa była wysoka, lekka i bez zakalca.
Wartości odżywcze babki marmurkowej
Babka marmurkowa według tego przepisu jest klasycznym ciastem maślanym – kalorycznym, ale sycącym. Przy podziale na ok. 12 kawałków jeden kawałek ma średnio:
ok. 260–300 kcal,
ok. 4–5 g białka,
ok. 14–16 g tłuszczu (głównie z masła),
ok. 30–32 g węglowodanów.
To ciasto typowo „do kawy”, nie w wersji fit. Dobrze sprawdza się porcjowanie na mniejsze, cienkie kawałki – babka jest dość treściwa, a dzięki maślanej strukturze nawet cienka kromka daje przyjemne wrażenie „konkretnego” deseru.
Jak upiec idealną babkę marmurkową
Dobór tłuszczu do babki marmurkowej
W tym rodzaju ciasta tłuszcz ma ogromny wpływ na smak i strukturę. Najlepiej sprawdza się prawdziwe masło o zawartości tłuszczu 82%. Margaryny do pieczenia dają inną strukturę – ciasto bywa bardziej gąbczaste i mniej pachnące. W przepisie Ewy Wachowicz bazą jest właśnie klasyczne masło, co nadaje babce wyraźnie maślany aromat, trudny do podrobienia.
Masło musi być odpowiednio miękkie – zbyt twarde nie połączy się dobrze z cukrem, a zbyt płynne (roztopione) nie napowietrzy się i babka wyjdzie niższa i bardziej zbita. Idealny moment: kostka masła swobodnie się ugina pod naciskiem, ale nie jest tłusta i lejąca.
W razie potrzeby masło można nieco „przyspieszyć”: pokroić na małe kostki i zostawić na blacie na ok. 20–30 minut. Nie ma potrzeby podgrzewania w mikrofali – łatwo wtedy przesadzić i otrzymać tłuszcz półpłynny, który nie utworzy lekkiej masy z cukrem.
Jak uzyskać wyraźny marmurek w babce
Efekt marmurka to przede wszystkim kwestia proporcji i sposobu ułożenia ciasta. Dobrze sprawdza się podział masy na 2/3 jasnej i 1/3 kakaowej. Gdy masy jest pół na pół, marmur potrafi wyjść mniej wyraźny, a smak kakao zaczyna dominować.
Bardzo ważna jest też gęstość obu mas. Jeśli kakaowa masa będzie wyraźnie gęstsza, po upieczeniu „osiądzie” w dolnej części formy i zniknie efekt charakterystycznych smug. Dlatego po dodaniu kakao warto ocenić konsystencję i w razie potrzeby dodać odrobinę mleka, by masy były zbliżone.
Układanie w formie nie wymaga skomplikowanych wzorków. Najczęściej wystarczy: połowa jasnej masy, cała ciemna, reszta jasnej na wierzch. Na koniec delikatne „przeciągnięcie” patyczkiem – 2–3 ruchy okrężne. Zbyt intensywne mieszanie zamieni marmurek w jednolity kolor, a wtedy znika cała zabawa wizualna.
Temperatura i czas pieczenia babki marmurkowej
Babka marmurkowa lubi stabilną temperaturę. Standardem jest 180°C w trybie góra–dół. Termoobieg potrafi przesuszyć wierzch i ranty, zanim środek dobrze się dopiecze. W piekarniku o tendencji do mocnego przypiekania góry warto ustawić formę o półkę niżej niż środek.
Przy tej wielkości formy najczęściej wystarcza 40–50 minut, ale każdy piekarnik ma swój charakter. Nie ma sensu otwierać piekarnika przed 30. minutą – ciasto może wtedy opaść. Dopiero po tym czasie warto kontrolować kolor i ewentualnie przykryć wierzch folią aluminiową.
Patyczkowa próba to wciąż najpewniejsza metoda. Patyczek wbija się w sam środek, blisko komina. If wychodzi suchy (bez mokrej masy), babka jest gotowa. Kilka suchej kruszonki na patyczku jest w porządku – ciasto dojdzie jeszcze delikatnie podczas stygnięcia.
Przechowywanie i podawanie babki marmurkowej
Babka marmurkowa z tego przepisu dobrze znosi przechowywanie. Najlepiej trzymać ją w temperaturze pokojowej, pod przykryciem (szklany klosz, pojemnik na ciasto lub po prostu folia aluminiowa/ spożywcza) przez 3–4 dni. Wilgotność utrzymuje głównie masło, dlatego nie warto zmniejszać jego ilości w przepisie.
W lodówce ciasto szybciej wysycha, ale jeśli w kuchni jest bardzo ciepło (lato), można je tam przechować – przed podaniem dobrze jest wtedy zostawić babkę przez minimum 30 minut w temperaturze pokojowej, żeby odzyskała miękkość i pełnię aromatu.
Ładnie prezentują się dość grube plastry, ok. 1,5–2 cm, wtedy wzór marmurka jest wyraźnie widoczny. Do świątecznego podania można dodać kilka prostych akcentów: skórkę otartą z pomarańczy do cukru pudru, garść świeżych owoców (maliny, truskawki) na talerzu obok lub kleks bitej śmietany. Samo ciasto jest jednak na tyle pełne w smaku, że spokojnie broni się także w najprostszej wersji – tylko z cukrem pudrem.
Dodatkowo babka marmurkowa bardzo dobrze znosi mrożenie. Po całkowitym wystudzeniu można ją pokroić w plastry, przełożyć papierem do pieczenia, zapakować w szczelny woreczek i zamrozić na do 2 miesięcy. Po rozmrożeniu w temperaturze pokojowej (ok. 1–2 godziny) zachowuje miękkość i smak, szczególnie jeśli była dobrze zabezpieczona przed wysychaniem.