Domowe wino z jabłek zaskakuje świeżym aromatem owoców i lekką, wyraźną kwasowością, zwłaszcza gdy powstaje z mieszanki jabłek słodkich i kwaskowych. Nie potrzebuje rodzynek, mocnej herbaty ani dużej ilości wody — najlepiej zacząć od samego soku. Z podanych proporcji powstaje około 7–8 litrów gotowego, wytrawnego wina o orientacyjnej mocy 11–13%. Przygotowanie nastawu zajmuje kilka godzin, ale na klarowanie i dojrzewanie trzeba przeznaczyć kilka miesięcy.
Składniki na domowe wino z jabłek
Podstawą jest 8 litrów świeżo wyciśniętego soku. Ilość cukru należy dopasować do słodyczy owoców: podany zakres sprawdza się przy typowym soku jabłkowym, ale najpewniejszy wynik daje pomiar cukromierzem.
- 14–18 kg zdrowych, dojrzałych jabłek, tyle, aby otrzymać 8 litrów soku;
- 600–900 g białego cukru, zależnie od naturalnej zawartości cukru w soku;
- drożdże winiarskie do win białych lub cydru, w ilości przewidzianej przez producenta na około 9 litrów nastawu;
- pożywka do drożdży winiarskich, w dawce podanej na opakowaniu;
- opcjonalnie: preparat pektynolityczny do nastawów owocowych, według instrukcji producenta.
Potrzebny będzie także fermentor spożywczy o pojemności około 12–15 litrów z pokrywą i rurką fermentacyjną, sokowirówka lub prasa, wężyk do zlewania oraz mniejsze naczynia do dojrzewania. Przydadzą się cukromierz, termometr i środek do dezynfekcji sprzętu winiarskiego. Do późniejszego przechowywania najlepiej przygotować kilka naczyń różnej pojemności, aby ograniczyć wolną przestrzeń nad winem.
Przygotowanie wina z jabłek krok po kroku
-
Umyć i zdezynfekować sprzęt. Fermentor, pokrywę, rurkę, mieszadło i wszystkie elementy stykające się z sokiem dokładnie umyć, wypłukać, a następnie zdezynfekować zgodnie z instrukcją używanego preparatu. Samo opłukanie gorącą wodą nie zastępuje dezynfekcji. Nie używać naczyń z uszkodzeniami ani wężyków z trudnym do usunięcia nalotem.
-
Przebrać jabłka i wycisnąć sok. Owoce umyć, usunąć ogonki oraz gniazda nasienne, jeśli wymaga tego używany sprzęt. Jabłka z pleśnią lub zgnilizną odrzucić w całości — wykrojenie uszkodzonego miejsca nie wystarcza. Zdrowych owoców nie trzeba obierać. Rozdrobnić je i wycisnąć sok w prasie albo przepuścić przez sokowirówkę.
Sok przecedzić przez sito, aby usunąć większe kawałki miąższu. Nie musi być przezroczysty: drobna zawiesina opadnie później. Nie gotować go, ponieważ ogrzewanie osłabia świeży aromat i może utrudnić klarowanie.
-
Zmierzyć zawartość cukru i przygotować nastaw. Sok przelać do fermentora. Jeśli używany jest preparat pektynolityczny, dodać go teraz i zachować odstęp przed kolejnymi czynnościami wskazany na opakowaniu. Cukier rozpuścić w odlanej porcji soku, ewentualnie lekko ogrzanej, po czym połączyć z resztą.
Celować w początkową gęstość około 1,080–1,090 SG, odpowiadającą mniej więcej 19–22°Blg. Dosypywać cukier stopniowo i mierzyć po dokładnym wymieszaniu. Przy bardzo słodkich jabłkach nie trzeba wykorzystywać całej podanej ilości. Jeśli pomiar odbywa się w innej temperaturze niż przewidziana dla cukromierza, zastosować korektę z jego instrukcji.
-
Dodać drożdże i pożywkę. Drożdże przygotować dokładnie według zaleceń producenta: niektóre wymagają uwodnienia, inne można wsypać bezpośrednio. Nie wsypywać ich do gorącego soku. Dodać pożywkę w zalecanej dawce, wymieszać i zamknąć fermentor pokrywą z drożną rurką fermentacyjną, napełnioną zgodnie z instrukcją.
-
Prowadzić fermentację w temperaturze 16–20°C, o ile wybrane drożdże dopuszczają taki zakres. Zostawić wyraźny zapas miejsca na pianę. Pierwsze oznaki pracy zwykle pojawiają się po kilkunastu do kilkudziesięciu godzinach. Fermentacja burzliwa najczęściej trwa 7–14 dni, ale chłodniejszy nastaw może pracować dłużej.
Chronić naczynie przed słońcem i nagłymi zmianami temperatury. Nie otwierać go codziennie bez potrzeby. Brak bąbelków nie przesądza o zatrzymaniu fermentacji — gaz może uchodzić przez nieszczelną pokrywę.
-
Zlać młode wino znad grubego osadu. Gdy pienienie wyraźnie osłabnie, a na dnie zbierze się gruba warstwa osadu, przelać wino wężykiem do zdezynfekowanego naczynia. Końcówkę wężyka utrzymywać nad osadem, a wino kierować spokojnie po ściance, bez rozchlapywania. Naczynie dobrać możliwie blisko objętości płynu, pozostawiając niewielką przestrzeń pod zamknięciem z rurką.
-
Pozostawić do spokojnego dofermentowania i klarowania. Zwykle potrzeba kolejnych 4–8 tygodni, niekiedy więcej. Koniec fermentacji potwierdzić pomiarem: dla tego wytrawnego nastawu gęstość powinna wynosić około 0,995–1,000 SG i pozostawać niezmienna w kilku pomiarach wykonanych przez 7–14 dni. Wynik oceniać razem ze smakiem i przebiegiem fermentacji, a nie tylko według kalendarza.
Po zakończeniu fermentacji ponownie zlać wino, jeśli zebrała się wyraźna warstwa osadu. Dalej przechowywać je w chłodnym miejscu, w naczyniu wypełnionym niemal pod zamknięcie.
-
Rozlać wyłącznie spokojne, klarowne i całkowicie odfermentowane wino. Użyć czystych, zdezynfekowanych butelek oraz odpowiednich zamknięć. Nie dodawać cukru przed rozlewem tej wersji wytrawnej. Butelki opisać datą i odstawić do dojrzewania na co najmniej 3 miesiące. Łagodniejszy, bardziej ułożony smak zwykle pojawia się po 6 miesiącach.
Ustanie bulkania nie oznacza, że wino można bezpiecznie zabutelkować. Niedofermentowany cukier może ponownie uruchomić fermentację i doprowadzić do wzrostu ciśnienia, wypchnięcia korków lub pęknięcia butelek.
Jak dobrać jabłka i poprawić smak nastawu
Jakie jabłka na wino dają najbardziej zrównoważony smak?
Dobrze sprawdza się mieszanka około dwóch części jabłek słodkich i jednej części kwaskowych. Nie jest to sztywna proporcja: sok powinien smakować wyraziście, ale nie ściągać ust tak mocno jak sok z samych niedojrzałych owoców.
Do słodkiej bazy można dołożyć antonówkę, szarą renetę lub inne aromatyczne odmiany o wyczuwalnej kwasowości. Same łagodne jabłka deserowe często dają wino dość płaskie, mimo przyjemnego zapachu świeżego soku.
Nie należy rozcieńczać kwaśnego soku dużą ilością wody na wyczucie. Razem z kwasowością osłabia się aromat i pełnię smaku. Lepiej połączyć go z sokiem ze słodszych, mniej kwaśnych jabłek; przy powtarzalnej produkcji pomocny będzie zestaw do oznaczania kwasowości.
Dlaczego wino jabłkowe pozostaje mętne?
Jabłka zawierają sporo pektyn, dlatego nawet zakończona fermentacja nie gwarantuje szybkiego klarowania. Preparat pektynolityczny zastosowany na początku pomaga rozłożyć pektyny, ułatwia oddzielenie soku i ogranicza późniejsze zmętnienie.
Najpierw warto dać winu czas. Kilka dodatkowych tygodni w chłodnym, stabilnym miejscu często wystarcza, aby drobna zawiesina opadła. Zbyt częste przelewanie nie przyspiesza tego procesu, za to zwiększa kontakt z tlenem.
Jeśli mętność utrzymuje się miesiącami, można rozważyć środek klarujący przeznaczony do wina, zgodnie z jego instrukcją. Najpierw przeprowadzić próbę na małej porcji. Klarowanie nie naprawi jednak zapachu pleśni ani wyraźnego zepsucia.
Dojrzewanie, przechowywanie i podawanie wina jabłkowego
Gotowe wino przechowywać w ciemności, najlepiej w temperaturze 10–15°C, bez dużych wahań. Butelki zamknięte korkiem naturalnym po początkowym okresie wskazanym przez producenta korka układać poziomo; zakręcane mogą stać pionowo. Domowe wino bez kontrolowanego zabezpieczenia przed utlenianiem najlepiej wypić w ciągu około roku i regularnie oceniać jego stan.
Wersję wytrawną podawać schłodzoną do 8–12°C, do pieczonego drobiu, wieprzowiny lub łagodnych serów. Jeśli smak jest zbyt ostry, najprościej dosłodzić porcję dopiero w kieliszku. Dosładzanie całej partii przed butelkowaniem wymaga prawidłowej stabilizacji winiarskiej — sam sorbinian nie zatrzymuje aktywnej fermentacji.
Wartość energetyczna wina z jabłek
Wytrawne wino jabłkowe o mocy 11–13% dostarcza orientacyjnie 65–85 kcal w 100 ml, głównie z alkoholu. Dokładna wartość zależy od uzyskanej mocy i cukru resztkowego. Nie jest to odpowiednik soku ani porcja owoców; napój jest przeznaczony wyłącznie dla osób dorosłych.
