Brownie z kakao to prosty deser o intensywnym, czekoladowym smaku, z wyraźnie wilgotnym środkiem i cienką, lekko chrupiącą skórką na wierzchu. Nie wymaga czekolady w tabliczce, a mimo to daje efekt ciężkiego, mazistego ciasta. Przy odrobinie uwagi wychodzi za każdym razem, nawet osobom, które rzadko pieką. Wystarczy jedno naczynie, kilka podstawowych składników z szafki i mniej niż godzina pracy, żeby na stole pojawił się konkretny, domowy deser do kawy lub na szybkie spotkanie.
Składniki na brownie z kakao (blaszka ok. 20×20 cm)
Składniki są dobrane tak, aby brownie było zwarte, bardzo wilgotne i intensywnie kakaowe, bez proszku do pieczenia ani sody.
- 200 g masła (najlepiej 82% tłuszczu)
- 250 g cukru (zwykły biały, może być drobny do wypieków)
- 3 duże jajka (rozmiar L, w temp. pokojowej)
- 70 g kakao (ciemne, dobrej jakości, bez cukru)
- 120 g mąki pszennej (typ 450–550)
- 1 łyżeczka ekstraktu z wanilii lub cukier wanilinowy (8 g)
- szczypta soli
- opcjonalnie: 50–80 g posiekanych orzechów (włoskich, laskowych lub pekan)
- opcjonalnie: 40–60 g groszków czekoladowych lub posiekanej gorzkiej czekolady – dla bardziej „czekoladowego” efektu
Do przygotowania przyda się forma o boku ok. 20 cm wyłożona papierem do pieczenia, miska żaroodporna oraz garnek do kąpieli wodnej lub mikrofalówka.
Przygotowanie brownie z kakao – krok po kroku
- Przygotowanie formy i nagrzanie piekarnika
Formę o wymiarach ok. 20×20 cm wyłożyć papierem do pieczenia tak, aby wystawał lekko ponad krawędzie (ułatwi to wyjęcie brownie po upieczeniu). Piekarnik nagrzać do 170°C, góra–dół. Przy termoobiegu wystarczy 160°C. - Roztopienie masła
Masło włożyć do żaroodpornej miski i roztopić nad kąpielą wodną (miska nie powinna dotykać powierzchni wody) lub w mikrofalówce, podgrzewając krótko i mieszając co kilkanaście sekund. Masło ma być płynne, ale nie wrzące. - Dodanie cukru do gorącego masła
Do gorącego, roztopionego masła wsypać cukier i dokładnie wymieszać rózgą lub łyżką. Masa będzie gęsta i ziarnista – to normalne. Odstawić na 3–5 minut, żeby lekko przestygła, ale wciąż była ciepła. - Wymieszanie jajek – bez ubijania na puszysto
Do ciepłej masy maślano–cukrowej dodać ekstrakt z wanilii i jajka, po jednym. Po każdym dodaniu jajko wmieszać energicznie, ale tylko do połączenia składników. Nie ubijać na puch – zbyt napowietrzone ciasto da bardziej „ciastkowy” efekt, a nie ciężkie brownie. - Dodanie kakao i soli
Do miski przesiać kakao i dodać szczyptę soli. Delikatnie, ale dokładnie wymieszać rózgą lub szpatułką, aż masa zrobi się jednolita, gęsta i bardzo ciemna. Na tym etapie smak jest wyraźnie gorzko-słodki – kakao nie powinno zostawiać grudek. - Dodanie mąki i dodatków
Na wierzch masy przesiać mąkę pszenną. Mieszać krótko, szpatułką, tylko do momentu, aż nie będzie widać suchej mąki. Nie mieszać dłużej, żeby nie rozwinąć zbyt mocno glutenu – inaczej brownie będzie bardziej zbite i „gumowe”. Na końcu wmieszać orzechy i/lub groszki czekoladowe, jeśli są używane. - Przelanie masy do formy
Gęstą, lśniącą masę przełożyć do przygotowanej formy i wyrównać wierzch łyżką lub szpatułką. Masa powinna być dość ciężka i wolno się rozlewać – to dobry znak przy brownie. - Pieczenie brownie z kakao
Formę wstawić do nagrzanego piekarnika. Piec przez 20–25 minut. W przypadku bardziej wilgotnego środka lepiej pilnować dolnej granicy czasu. Krawędzie powinny być ścięte i lekko odstawać od formy, a środek przy poruszaniu blaszką może się minimalnie trząść – nie powinien jednak wyglądać jak całkiem surowa masa. - Test wykałaczką – trochę okruchów to plus
Po ok. 20 minutach można delikatnie wbić wykałaczkę w środek ciasta. Jeśli wychodzi z mokrymi, ale kleistymi okruszkami, a nie z płynną masą, brownie jest gotowe. Przy tym cieście test „sucha wykałaczka” się nie sprawdza – wysuszony środek oznacza, że brownie jest przepieczone. - Studzenie i krojenie
Brownie wyjąć z piekarnika i zostawić w formie co najmniej na 1 godzinę, najlepiej do pełnego wystudzenia. W gorącym stanie środek jest bardzo miękki i kruchy – łatwo się rozmazuje przy krojeniu. Po wystudzeniu wyjąć ciasto, korzystając z papieru, i pokroić ostrym nożem w kwadraty.
W przypadku brownie lepiej wyciągnąć ciasto z piekarnika odrobinę za wcześnie niż o 5 minut za późno – wilgotny, lekko „niedopieczony” środek po wystudzeniu daje idealnie mazistą konsystencję.
Wartości odżywcze brownie z kakao (szacunkowo)
Poniższe dane są orientacyjne i dotyczą porcji przy założeniu, że z blaszki 20×20 cm uzyskanych zostanie 16 kawałków.
Na 1 kawałek brownie:
– Kalorie: ok. 230–260 kcal
– Białko: ok. 3–4 g
– Tłuszcz: ok. 14–16 g
– Węglowodany: ok. 24–28 g
– Błonnik (głównie z kakao): ok. 2 g
To typowy deser „z charakterem” – sycący, do mniejszych porcji. Można spokojnie kroić go na 20 małych kostek, jeśli ma towarzyszyć kawie lub pojawić się w zestawie z innymi słodkościami.
Warianty brownie z kakao i modyfikacje przepisu
Brownie z kakao bez czekolady – jak uzyskać bardzo mokry środek
Wersja tylko na kakao potrafi być równie intensywna, co ta z tabliczką czekolady. Kluczowa jest tutaj proporcja tłuszczu do mąki i odpowiednie pieczenie.
Aby uzyskać jeszcze bardziej mazisty środek, można lekko zmniejszyć ilość mąki, np. do 100 g, przy pozostawieniu tej samej ilości masła i kakao. Ciasto będzie wtedy cięższe, delikatniejsze i nieco niższe w formie, ale wyjątkowo gęste i kleiste w środku.
Drugim elementem jest czas pieczenia. Jeśli piekarnik piecze mocno, warto sprawdzić ciasto już po 18 minutach. Po wyjęciu brownie jeszcze chwilę „dochodzi” od resztkowego ciepła formy, więc po wystudzeniu środek będzie bardziej ścięty niż tuż po wyjęciu.
Brownie z kakao w wersji bezglutenowej
Brownie jest jednym z prostszych deserów do przerobienia na wersję bezglutenową, ponieważ nie zależy w nim na dużej objętości i puszystości. Zamiast mąki pszennej można użyć:
- 120 g mieszanki bezglutenowej do ciast (gotowa mieszanka, nie do chleba), lub
- 60 g mąki ryżowej + 60 g skrobi ziemniaczanej.
Technika przygotowania pozostaje taka sama. Konsystencja wyjściowa ciasta będzie bardzo zbliżona, czas pieczenia również. Warto jednak nieco mocniej natłuścić papier do pieczenia, bo bezglutenowe brownie potrafi bardziej przywierać do boków formy.
Przechowywanie i podawanie wilgotnego brownie z kakao
Jak podawać wilgotne brownie z kakao na ciepło
Najprostszą opcją jest podanie brownie po całkowitym wystudzeniu – wtedy łatwo się kroi i zachowuje ładny kształt. Dla efektu deseru „jak w kawiarni” można:
– Podgrzać kawałek brownie w piekarniku lub mikrofalówce (krótko, dosłownie 10–15 sekund w mikrofalówce), aż środek zrobi się lekko ciepły i bardziej miękki.
– Dodać gałkę lodów waniliowych lub śmietankowych – kontrast gorącego ciasta i zimnych lodów robi ogromną różnicę w odbiorze.
– Polać delikatnie sosem karmelowym lub gorzką czekoladą rozpuszczoną z odrobiną śmietanki.
W wersji codziennej brownie świetnie sprawdza się po prostu jako kostka do kawy lub herbaty – dzięki wysokiej wilgotności środek nie wysycha tak szybko jak w zwykłych ciastach.
Jeśli brownie jest krojone tego samego dnia, dobrze zostawić je w temperaturze pokojowej, przykryte ściereczką lub folią aluminiową. Skórka na wierzchu zachowa wtedy lekką chrupkość, a środek zostanie miękki.
Na dłuższe przechowywanie (2–4 dni) najlepiej włożyć ciasto do szczelnego pojemnika. W lodówce brownie lekko zgęstnieje i stanie się bardziej zwarte – wystarczy wyjąć je na 15–20 minut przed podaniem lub krótko podgrzać, żeby odzyskało miękkość.
Brownie z kakao bardzo dobrze znosi mrożenie. Pokrojone kawałki można zawinąć pojedynczo w folię spożywczą, włożyć do woreczka i przechowywać do 2–3 miesięcy. Rozmrażanie w temperaturze pokojowej lub krótko w mikrofalówce da niemal świeży efekt.
Typowe błędy przy brownie z kakao i jak ich uniknąć
Brownie wydaje się proste, ale ma kilka ważnych punktów, w których łatwo zmienić je w zwykłe, suche ciasto czekoladowe.
1. Zbyt długie pieczenie
To najczęstszy problem. Widok miękkiego środka często kusi, żeby „dać mu jeszcze 10 minut”, a wtedy brownie zmienia się w zwykłe murzynkowate ciasto. Lepiej zaufać testowi lekkiej, mokrej wykałaczki i pamiętać, że ciasto jeszcze dojdzie po wyjęciu.
2. Ubijanie jajek z cukrem na puszystą masę
W przeciwieństwie do biszkoptów czy wielu innych ciast, tutaj nie zależy na napowietrzeniu. Jajka powinny być tylko dobrze wymieszane z masą, nie ubite. Zbyt puszysta masa = brownie rośnie jak typowe ciasto, a potem opada i traci tę ciężką, mazistą strukturę.
3. Dodanie proszku do pieczenia lub sody
W brownie z kakao nie ma proszku do pieczenia ani innych spulchniaczy. Ich dodanie daje zupełnie inny efekt – wyższe, bardziej gąbczaste ciasto, które nie przypomina klasycznego brownie.
4. Zbyt mało tłuszczu
Kusi, żeby „odchudzić” deser, zmniejszając ilość masła. W brownie to prosta droga do suchego wypieku. Tłuszcz jest odpowiedzialny za wilgotność, połysk masy i kremową strukturę po upieczeniu. Jeśli ma być lżej, lepiej pokroić ciasto na mniejsze kawałki niż zmieniać jego bazowe proporcje.
5. Krojenie gorącego ciasta
Świeżo po upieczeniu środek jest bardzo miękki. Krojenie od razu skutkuje poszarpanymi kawałkami i wrażeniem, że brownie jest „niedopieczone”. Po pełnym wystudzeniu struktura stabilizuje się, a wnętrze wciąż pozostaje wilgotne.
Przepis w tej formie daje klasyczne, gęste brownie z kakao: wilgotne, wyraźnie czekoladowe i bez zbędnych komplikacji. Doskonała baza, którą można rozwijać dodatkami – od orzechów, przez kawałki czekolady, aż po karmel czy maliny dorzucone na wierzch tuż przed pieczeniem.